DE MACHT VAN TIEN

Een aantal stappen leiden van een ontspannen picknick naar een plaats, waar het diepe donker slechts wordt doorbroken door lichtpuntjes, zo groot als stofdeeltjes. Hoeveel nullen scheiden een man en een vrouw op een zomerse dag van een duistere verte? Dat is de macht van tien.
Tien keer groter of tien keer kleiner kan iedereen zich voorstellen. Vanuit het diepe heelal, waar de sterrennevels alleen nog als flonkeringen te zien zijn, reizen we terug naar de aarde. We hebben 10.000.000.000.000.000.000.000.000 meter te gaan.
Bij elke stap wordt het getal een tiende macht kleiner. Ofwel, het wordt gedeeld door tien. Na twee stappen vanuit die verre duisternis komt, niet groter dan een speldenknop, onze thuisbasis in zicht. De Melkweg. Nog een stap maakt de spiraalnevel, nu ter grootte van 10 Eurocent, duidelijk zichtbaar.
We hoeven alleen nog onze zon terug te vinden in de honderd miljard (100.000.000.000) sterren, die hun baan om de kern van de Melkweg hebben. Pas na zes sprongen lukt dat. Nu is de zon zichtbaar als een speldenknop. Meneer en mevrouw op het gras zijn nog 10.000.000.000.000.000 meter ver.
Drie nieuwe sprongen door de ruimte, brengen ons aan de rand van het zonnestelsel. Wij eindigen onze reis op de plaats, waar de stof zijn dienende taak aan de mens begint. Nog zes verkleinsprongen scheiden ons van het atoom. Maar daar zou de reis niet eindigen.
In de atoomkern spelen de quarks immers een belangrijke rol. Maar beter is het om de dubbele spiraal van het DNA in gedachten te houden. Daarmee is het leven getekend. Het leven waar ternauwernood ruimte voor is. Tussen ons vertrekpunt vanuit het heelal en het werkterrein van de quarks, liggen veertig stappen.
Vier daarvan hebben met ons dagelijks leven te maken. De ruimte die voor ons mensen bestaat, is maar heel beperkt. Toch goed om te weten.
 
 
De foto's voor deze site, werden ontleend aan het opzienbarende boek MACHTEN VAN TIEN - een verkenningstocht door het heelal en de materie, naar de gelijknamige film POWERS OF TEN, van wijlen Charles Eames.
Een uitgave van het populair wetenschappelijk maandblad KIJK